------------------------------------------------------------------------
 Wijzigingen van het HWA programma VA120  (1.46 -> 1.47)        25-02-15
------------------------------------------------------------------------
- Fout in berekening opgelost, de berekening stopte af en toe
------------------------------------------------------------------------
 Wijzigingen van het HWA programma VA120  (1.45 -> 1.46)        28-03-14
------------------------------------------------------------------------
- HWA leidingen werden als SL weergegeven
- VL  leidingen werden als HWA weergegeven
------------------------------------------------------------------------
 Wijzigingen van het HWA programma VA120  (1.44 -> 1.45)        09-10-13
------------------------------------------------------------------------
Programma specifiek
- bepaling van samengestelde lozingsafvoer NEN 3216 5.1.2
  som gelijktijdigheid van lozingstoestellen >= grootste toestel
  alle verzamelleidingen incl leidingen met gesommeerd debiet > 2,5 l/min
------------------------------------------------------------------------
 Wijzigingen van het HWA programma VA120  (1.43 -> 1.44)        31-03-08
------------------------------------------------------------------------
Algemene veranderingen
- Versienummer controle via internet toegevoegd
Programma specifiek
- Tappunten en lozingstoestellen zijn te importeren uit andere projecten

------------------------------------------------------------------------
 Wijzigingen van het HWA programma VA120  (1.42 -> 1.43)        13-08-07
------------------------------------------------------------------------
- afmetingen databanken PE geberit en PE gaan nu goed.

------------------------------------------------------------------------
 Wijzigingen van het HWA programma VA120  (1.40 -> 1.42)        01-07-06
------------------------------------------------------------------------
Programma specifiek
- melding "leiding heeft een dakvlak groter dan 250 m^2" geldt alleen
  voor platte daken, voorheen ook voor hellende daken.

------------------------------------------------------------------------
 Wijzigingen van het HWA programma VA120  (1.30 -> 1.40)        16-03-06
------------------------------------------------------------------------
Algemene veranderingen
- Bepaalde definities kunnen uit andere projecten worden geimporteerd

Alle stromingsprogramma's
- Het isometrische invoerscherm is ook te verschuiven met een
  ingedrukte muisknop, ipv alleen de cursortoetsen.
- Een leiding selecteren met de muis kan nu door een willekeurig punt op
  de leiding te kiezen ipv alleen het eindpunt.
- leidingen kunnen nu makkelijk verlengd, verplaatst of gekopieerd worden
  met de rechtermuisknop.
    verlengen/verschuiven met <Shift>+[RMK]
    verplaatsen met <Ctrl>+[RMK]
    kopieren met <Shift>+<Ctrl>+[RMK]
- Aan de isometrische invoer is nu een definitiescherm toegevoegd.
  Plaatsen van apparaten, hulpstukken, afmetingen en begrenzingen kunnen
  nu direct in het stelsel geplaatst of gewist worden met respectivelijk
  <Shift> of <Control> + [LMK] (linkermuisknop).
- Er wordt in het stelsel aangegeven hoeveel en waar bepaalde
  definities geplaatst zijn (indien definitie scherm is geopend).
- De laatst berekende afmetingen worden op definitie nivo 'Afmeting' ook
  zichtbaar gemaakt

------------------------------------------------------------------------
 Wijzigingen van het HWA programma VA120  (1.21 -> 1.30)        12-05-05
------------------------------------------------------------------------
Algemene veranderingen
- bugfix: Het gelijktijdig gebruiken van meerdere UO programma's op een
  computer is niet meer mogelijk.
- Aanpassing in de detectie van een verandering in een project, waardoor
  er minder snel de vraag wordt gesteld om het project weg te schrijven,
  bij afsluiten en inlezen.
- De laatst gebruikte projectfolder wordt tijdens het gebruik van het
  programma onthouden. Voorheen werd altijd de ingestelde projectfolder
  als basis gebruikt.
- Het isometrische invoerscherm is ook te verschuiven met een
  ingedrukte muisknop, ipv alleen de cursortoetsen.

Alle stromingsprogramma's
- bugfix: Bij het gebruik van een voorbeeld project, worden nu alle geplaatste
  hulpstukken in het voorbeeld project gewist.
- bugfix: Een via DXF ingelezen stelsel kan nu worden opgesplitst in subtakken.
  Voorheen waren de subtakken niet altijd meer zichtbaar.
- In en uitzoomen van isometrische invoer is verbeterd.
- Een leiding selecteren met de muis kan nu door een willekeurig punt op
  de leiding te kiezen ipv alleen het eindpunt.
- Aan de isometrische invoer is nu een definitiescherm toegevoegd.
  Plaatsen van apparaten, hulpstukken, afmetingen en begrenzingen kunnen
  nu direct in het stelsel geplaatst of gewist worden met resp. <Shift>
  of <Control> + [LMK] (linkermuisknop).
- Er wordt in het stelsel aangegeven hoeveel en waar bepaalde
  definities geplaatst zijn (indien definitie scherm is geopend).

Programma specifiek
- vwa lozinstoestel vloerputten toegevoegd.
- uitvoerblad apparaten wordt nu wel weergegeven.
- uv-systeem aangepast.
- berekening van de verzamelleiding VL aangepast.
- standleiding aangepast, een standleiding heeft nu 1 maat volgens normen.
- in uitvoerblad resultaten nu ook handelsmaten.
- geen hulpstukken ingevoerd, maar in resultaten toch hulpstukken uitge-
  rekend.Dit komt doordat met voorbeeldproject is ingelezen en de tussen
  tabel voor hulpstukken (hulpkan.vab, hulpleid.vab) niet wordt gewist.
- nu wel controle bij gewiste begrenzingen.
- als je extra bochten plaatst, wordt in de uitvoer het blad appendages
  nu wel weergegeven.

------------------------------------------------------------------------
 Wijzigingen van het HWA programma VA120  (1.21t -> 1.21)        26-01-04
------------------------------------------------------------------------
- toestelsoort/apparaat CLk en CLg zijn toegevoegd.
  Deze afkortingen staan voor respectievelijk kleine closetstortbak
  (6-7 l met debiet van 120 l/min)en grote closetstortbak
  (>= 7 l met debiet van 105 l/min).

------------------------------------------------------------------------
 Wijzigingen van het HWA programma VA120  (1.20 -> 1.21t)        15-12-03
------------------------------------------------------------------------

VEREENVOUDIGING UO:
- invoer voor een groot deel ook in het engels
- inlezen projecten met 3 opties: leeg, voorbeeld of ander project

------------------------------------------------------------------------
 Wijzigingen van het HWA programma VA120  (1.14 -> 1.20)        08-04-03
------------------------------------------------------------------------
Aanpassingen ivm Bouwbesluit 1 januari 2003, NEN3215:2002 en NTR3216:2002:
- Uitbreiding toepassingsgebied naar alle utiliteitsgebouwen (gelijk-
  tijdigheidscoefficienten voor gebruiksfuncties voor berekening
  samengestelde afvoer van lozingstoestellen).
- Reductiefactoren voor groendaken.
- closet met verlaagde spoelinhoud en ontwerpmiddellijn aansluitleiding.
  NB. De aansluitleiding van de kleinere closet van 6 l mag niet worden
  gereduceerd.
- Dimensionering Standleidingen voor hoogbouw > 50 m (primair
  ontspanningssysteem).

Algemene veranderingen
- Nieuw vabi logo bij opstarten van het programma en onder item 'info' (help).

------------------------------------------------------------------------
 Wijzigingen van het HWA programma VA120  (1.13 -> 1.14)        05-11-02
------------------------------------------------------------------------
Algemene veranderingen
- Projectnamen kunnen niet langer dan 60 karakters zijn (dit was 32).
- Na project wijzigingen wordt bij het verlaten van het programma of het
  inlezen of starten van een nieuw project, gevraagd of het huidige project
  moet worden weggeschreven.

Alle stromingsprogramma's
- Nieuw in het programma is de button hernummer. Met deze button is het
  mogelijk om de omschrijving van ingevoerde leidingen volgens een bepaalde
  manier te vullen.
- Nieuw in het programma is de button 3D-aanzicht. Met deze button kan je het
  leidingsysteem in 3d bekijken en exporteren naar DXF.
- Gewiste leidingen\kanalen worden nu automatisch hergebruikt.
- De isometrische invoer liep na veel wisselingen tussen stelsels het vast.
- diverse hulpstukken zichtbaar in grafische uitvoer.
- Zwaarste tak veranderd. Het programma liep in bepaalde gevallen vast bij de
  uitvoer als systeemdruk negatief was.

------------------------------------------------------------------------
 Wijzigingen van het HWA programma VA120  (1.12 -> 1.13)        20-11-01
------------------------------------------------------------------------
- Aanpassingen voor windows XP

------------------------------------------------------------------------
 Wijzigingen van het HWA programma VA120  (1.11 -> 1.12)        01-10-01
------------------------------------------------------------------------
Installeren programma's
- Readme van programma's mee copieren bij het installeren van het
  programma en dan ook kunnen lezen vanuit het progr.
  Lezen van de readme zou dan via menuitem Help kunnen.

Alle stromingsprogramma's
- De mogelijkheid ingebouwd om het ene leidingstelsel te kopiëren
  naar een ander leidingstelsel binnen een project.
- De stromingsprogramma's zijn uitgebreid met subtakken.
- In de stromingsprogramma's wordt de zwaarste tak nu vet afgedrukt.
- Er is een totale controle geweest of alle invoergegevens wel in de
  uitvoer kwam. Dit is aangepast.
- Programma's van Uniforme Omgeving konden geen oude (niet UO)
  projecten inlezen. Men kreeg dan een ongedefinieerde fout melding.

------------------------------------------------------------------------
 Wijzigingen van het HWA programma VA120  (1.00 -> 1.10)  15-03-00
------------------------------------------------------------------------
- De sommatie van de grotere lozingsdebieten gaat nu in alle situaties correct.
- Extra controle op gewiste of op overslaan staande begrenzingen
- Layout van de uitvoer aangepast.
- Er kunnen nu meerdere stelsel opgegeven worden
- Bestanden met afmeting van AKO, Geberit, Wavin en Dyka zijn toegevoegd
- Diameters aan bestand toegevoegd t/m DN 315
- Referentiediameters 103.1 in de berekening veranderd in 103.0. Hierdoor
  hoeft het programma bij grotere diameters niet altijd te vergroten.
- In het VABI-afmetingenbestand de volgende diameters toegevoegd:
  PE 26.0 en 34.0 mm, PPC 34.0 mm, gietijzer 42.0 mm
  Ook de juiste buitendiameters bij gietijzer en verzinkt staal opgegeven.
- Aansluitleidingen die in meerdere delen opgegeven zijn worden als AL berekend
  als de som van de lengte < 3.5 m is
- Bovenste deel van de standleiding mag gereduceerd worden als de lengte
  van de totale standleiding < 20 m.
- Overzicht leidingafmetingen in uitvoer aangepast
- De verbindings bocht in de tekening wordt nu ook voor de max. toegestane
  richtingsverandering meegenomen.
- Ingevoerde lozingsdebieten van de apparaten worden in het leidingenscherm en
  in het overzicht van de leidingen weergegeven.
- Het aangesloten dakoppervlak van één HWA-aansluiting mag max. 250 m² zijn.
  Bij aansluiting van een groter oppervlak geeft het programma alleen een melding
  en gaat vervolgens door met de berekening.
- Via de begrenzingen kan met '<' aangegeven t/m welke diameter een bepaald materiaal
  gekozen moet worden. Met een nieuwe optie kan voor de grotere diameters een ander
  materiaal gekozen worden.
- Indien ter vereenvoudiging van een berekening b.v. de debieten per woning met de hand
  opgeteld worden en als één debiet bij één lozingstoestel opgegeven worden zal het
  programma de leiding als een verzamel- of standleiding berekenen.
  Het optellen van de lozingsdebieten gaat in deze situaties nu ook correct.
- Enkele afmetingen in de databank aangepast.
- de formule voor het berekenen van VL leidingen was niet juist waardoor in
  sommige gevallen te kleine leidingdiameters werden berekend.

------------------------------------------------------------------------
 De berekening van het hemel-, vuilwater programma VA120 versie 1.00
------------------------------------------------------------------------
- Algemene ontwerp gegevens:
  Op een leiding kunnen meerdere toestellen aangesloten zijn. Bij een gelijk-
  tijdig gebruik is er sprake van een samengestelde afvoer, welke maatgevend
  is voor het ontwerpdebiet en dus de ontwerkdiameter van de afvoer.
  Het ontwerpdebiet is afhankelijk van de gebruiksfrequentie en de gebruikte
  lozingstoestellen.
  Gelijktijdigheidscoefficient:

        woning, woongebouw: (0.5)
        school, kantoor   : (0.7)
        hotel, restaurant : (0.7)
        ziekenhuis        : (0.7)
        industrie         : (1.2)
        bedrijfskeuken    : (1.4)

  Voor het bepalen van het ontwerpdebiet van het hemelwaterafvoersysteem wordt
  gebruik gemaakt van het totalen effectieve dakoppervlak. Afhankelijk van
  het type dakvlak worden er reducties voor het ontwerpdebiet toegepast.
  We onderscheiden de volgende type:

                              reductie     reductie
                              dakbreedte   intensiteit  regenintensiteit l/(s.m*)
        helling gecombineerd    vrij         vrij       vrij
        helling  0° tot 45°     1.0          1.0        0.03
        helling 45° tot 60°     0.8          1.0        0.03
        helling groter  60°     0.6          1.0        0.03
        platte daken            1.0          0.75       0.0225
        platte daken (grind)    1.0          0.6        0.018

  Voor de invoer van het dakoppervlak gaan we uit van het werkelijk
  dakoppervlak en dus niet van het horizontale oppervlak. Voor het bepalen
  van het oppervlak gaan we uit van de effectieve bakbreedte.
  Zie NEN 3216 blz 13 voor de verschillende situaties.

  Door invloed van de wind zal de neerslag nooit zuiver vertikaal zijn.
  Om dit enigszins te verrekenen wordt er afhankelijk van de dakhelling een
  reductie van de dakbreedte toegepast (zie bovenstaande tabel).

  Afhankelijk van dakhelling en dakbedekking zal de afvoer van het
  regenwater vertraagt worden. Bij het bepalen van het hemelwaterafvoersysteem
  kan er derhalve met een geringer ontwerpdebiet gerekend worden.
  Dit wordt gedaan d.m.v. een reductie van de regenintensiteit.
  (b.v. 0.73 x 0.03 = 0.0225 l/(s.m*) )

  De regenintensiteit is voor hemelwaterafvoersystemen 0.03 l/(s.m*).
  Afhankelijk van de dakkeuze wordt deze verekend met de reductie.

  Voor het bepalen van de ontwerpdiameter van de HWA-standleiding zijn naast
  gegevens van het dakvlak ook de karakteristieken van de aan te sluiten
  dakgoot bepalend. De standaard instroming is scherpkantig. Een conische
  instroming mag bijvoorbeeld een 20% groter debiet afvoeren (groter dakvlak).
  We onderscheiden de volgende waarden:

        standaard                   r = 1   x dakvlak
        conische dakafvoer          r = 1.2 x dakvlak
        2 x D geen opstaande rand   r = 1.2 x dakvlak
        combinatie twee voorgaande  r = 1.4 x dakvlak

  Voor het bepalen van de ontwerpdiameter is naast de genoemde instroming ook
  de z.g.n. situering bepalend. De situering is de verhouding tussen het
  goottype, goothoogte en aansluitdiameter. De berekende ontwerpdiameter moet
  later met dit verhoudingsgetal gecorrigeerd worden.
  We onderscheiden de volgende waarden: (zie 6.3.2.3 NEN 3215 Blz 22 tabel 8)

        na een verzamelleiding     g = 1
        aan dakgoot gekoppeld      g = 0.6
        hoogte goot >= D           g = 0.6
        .65 D<= hoogte goot <=D    g = 0.3

- Nadat via de verschillende invoerschermen het totale leidingstelsel
  isometrisch opgegeven is kan de berekening gestart worden.
  In de berekening worden de invoergegevens ingelezen en gecontroleerd.
  In de geometriebepaling wordt vervolgens gecontroleerd hoe de verschillende
  leiding aan elkaar gekoppeld zijn en hoe de berekeningsvolgorde zal zijn.

  Voor HWA-leidingen is de lengte van de leiding (begin bij de HWA-dakdoorvoer
  en einde bij HWA-uittrede) en hoogte bepalend voor de rekenvolgorde.
  De HWA-dakdoorvoer die het hoogste gelegen is en de grootste lengte heeft
  wordt als eerste berekend. De verschillende appendages zoals bochten en T-stukken
  worden ter indicatie in equivalente lengte uitgedruk. Hiertoe wordt de
  lengte met 1.35 vermenigvuldigd. Voor de beschikbare druk per meter wordt
  statische hoogte gedeeld door eguivalente lengte.

  UV-systeem:
  Op deze manier wordt de 'systeemdruk' bepaald en kan voor de resterende
  strangen (aansluitingen) de restdruk bepaald worden.
  Vanaf de tweede HWA-dakdoorvoer wordt beschikbare druk dan: statische druk
  (hoogte) - druk die reeds opgemaakt wordt door al berekende leidingen.

  Traditioneel-systeem:
  De HWA-diameters bepalen in volgorde van zwaarte (lengte).
  T.b.v. de horizontale HWA-leidingen wordt de totale lengte van de
  horzontale leidingen op dat hoogte niveau bepaald.
  De statische druk die de totale horizontale lengte op het betreffende
  hoogte niveau ter beschikking staat is:
    1 - statische hoogte tot aan de dakdoorvoer.
    2 - statische hoogte tot aan een hoger gelegen horizontaal niveau

  Indien de verschillende apparaten overgenomen zijn uit een 'Tapwater' VA109
  berekening worden de lozings debieten voor de verschillende apparaten gevraagd.
  Indien gekozen uit de databank zijn ze reeds ingevoerd.

  Het debiet voor de HWA-aansluiting wordt door het programma bepaald aan
  de hand van de gegevens van het dakvlak zoals oppervlak, helling,
  regenintensitijd en dakreductie.

  Om de volgens de norm vastgestelde ontwerpkriteria te kunnen controleren
  worden per leiding de volgende zaken bijgehouden:
    - aantal aangesloten HWA-dakdoorvoeren
    - totaal aangesloten lozingstoestellen (incl. HWA-dakdoorvoeren)
    - voorliggend apparaat met grootste lozings debiet

  Aan de hand van de geometriebepaling wordt de massastroom gestapeld.
  Voor een juiste bepaling van het debiet is o.a. de gelijktijdigheidsklasse
  en het type lozingsapparaat van belang.
  De gestapelde massastroom excl. HWA-debiet dient hierbij altijd groter te
  zijn dan het voorliggend apparaat met grootste lozings debiet. Hierna wordt
  het gesommeerde debiet van huishoudelijk en hemelwater bepaald.

  Voor de berekening wordt de totaal lengte bepaald voor zowel aansluit- als
  ontspanleidingen. Aansluitleidingen met een lengte groter dan 3,5 meter
  worden berekend als verzamelleiding. Ontspanleidingen met een lengte
  kleiner of gelijk als 10 meter mogen een maatsprong kleiner zijn.

  Voor de juiste bepaling van de leidingdiameters is het type van de leiding
  belangrijk. Aan de hand van de geometrische invoer wordt het type
  vastgesteld. Er geldt:

  - Aansluitleiding:  Automatisch bij iedere apparaataansluiting

  - Verzamelleiding:  Berekenwijze voor beide leidingen is gelijk en zijn de
    en Grondleiding:  leidingen waar 2 of meer apparaten op aangesloten zijn

  - Standleiding   :  Alle leidingen die in de tekening verticaal lopen.

  - HWAleiding     :  Aansluitleiding bij HWA-dakdoorvoer.

  - HWAverzamel    :  Verzamelleiding waar alleen HWA-dakdoorvoeren op
                      aangesloten zijn.
  - HWAstand       :  Standleiding waar alleen HWA-dakdoorvoeren op
                      aangesloten zijn.
  - Ontspanleiding :  Aansluitleiding bij dakontspanning.

  De som van de bochten wordt bepaald. A.d.v. de ingevoerde hulpstukken per
  leiding geeft dit de totale richtingsverandering. Per leidingtype geldt
  een maximale richtingsverandering. Hieruit volgt een eventuele diameter-
  reductie van de leiding.
  De totale lengte van de standleiding bepaalt of de diameter van de stand-
  leiding gereduceerd mag worden.

  Tijdens de berekening wordt gecontroleerd of aan de norm voldaan wordt.
  Per type leiding zijn de volgende meldingen mogelijk:

  - Aansluitleiding: - Aansluitingleiding x wordt als verzamelleiding berekend
                       de maximale aansluitlengte van 12 m is overscheden

  - Verzamelleiding: - Voor leiding x zijn in totaal x standleidingen
                       opgegeven, vereveningsleiding is verplicht
                     - In leiding x is totale richtingverandering te groot
                     - Op leiding x is o.a. een watercloset aangesloten met
                       leidinglengte x (verlooplengte x), maximum is x
                     - In leiding x zitten 2 kleine toestellen leidinglengte
                       is x (x), maximum is 12 m

  - Standleiding:    - In leiding x is totale richtingsverandering
                       te groot ( x )

